1.Doel co-patiëntschap?
Het zodanig verbeteren van de zorgcommunicatie dat patiënten zich direct mondiger, beter begrepen, meer gesteund, gerespecteerd en veiliger voelen.

2.Wat zijn co-patiënten?
Objectieve communicatieverbeteraars die de zorg en communicatie vanuit patiëntperspectief meebeleven, maar oog hebben voor de belangen van zowel patiënten als zorgverleners.

3.Wat doet een co-patiënt?
Een co-patiëntvrijwilliger¹⁾ beleeft bij ziekenhuisbezoeken²⁾ van één patiënt³⁾ de zorg en communicatie door de ogen en oren van die patiënt mee. Stichting ZoBeter leert co-patiënten om op basis van hun bezoekervaringen de zorgkwaliteit voor hun patiënt te verbeteren, door de

1. patiënt te laten ervaren hoe je beter kunt communiceren met zorgverleners en alerter kunt zijn op wat er om je heen gebeurt
2. zorgverleners te laten ervaren hoe betrokkenheid, betere zorgcommunicatie en feedback leiden tot een betere zorgkwaliteit
3. bezoekervaringen terug te koppelen aan Stichting ZoBeter, zodat een top 10 van zorgverbeterpunten kan worden samengesteld als uitgangspunt voor brainstormsessies waarin praktische oplossingen door professionals en (co-)patiënten worden ontwikkeld.

4.Wat doet een co-patiënt NIET?
Een co-patiënt vervult geen vervangende, maar een ondersteunende rol. Die ondersteuning is erop gericht om de patiënt en de familie niet minder, maar méér te betrekken bij het herstelproces. Door hun betrokkenheid te vergroten, kan de zorgkwaliteit voor de patiënt nog verder worden verbeterd. Een co-patiënt is er niet voor het gemak of de gezelligheid, maar voor de noodzaak om de (zorg)communicatie voor de patiënt te verbeteren. Met uitzondering van het kennismakingsbezoek bij de patiënt thuis, vinden alle ontmoetingen met de patiënt plaats in het ziekenhuis. Een co-patiënt ondersteunt de patiënt samen met een collega co-patiënt, zodat de patiënt altijd kan terugvallen op een voor de patiënt bekende co-patiënt.

5.Kunnen patiënten hun ervaringen zèlf niet onder woorden te brengen?
Als je te horen krijgt dat je ernstig ziek bent, raak je van slag. Ongeacht je achtergrond, leeftijd of intelligentie, of je leraar bent of zelfs arts. Je ervaart dat het moeilijk is informatie goed te begrijpen en onder woorden te brengen, of alert te zijn op wat er om je heen gebeurt. De kans is groot dat je gaat ‘hospitaliseren’, ofwel dat je de verbeterpunten niet meer ziet en de geleverde zorgkwaliteit voor lief neemt. Je voelt je erg onzeker, verlangt naar duidelijkheid en persoonlijke aandacht. De communicatie en aandacht voor de patiënt komen al verder onder druk te staan, nu zorgverleners zich door ontwikkelingen in de zorg meer onder druk voelen gezet. Een co-patiënt kan ervoor zorgen dat direct actie wordt ondernomen en actuele patiëntervaringen worden teruggekoppeld naar de zorgverleners en het ziekenhuis, zodat structureel patiëntgerichte verbeteringen kunnen plaatsvinden.

6.Zien zorgverleners zèlf niet waar de (zorg)communicatie verbeterd moet worden?
De zorg is een complexe wereld, waar het gevaar van miscommunicatie groot is door veel mondelinge informatieoverdracht, deeltijdwerk, wisseldiensten en uiteenlopende communicatievaardigheden van zorgverleners. De werkdruk is hoog en de tijd is beperkt. Uiteindelijk ‘hospitaliseren’ veel zorgverleners ook, ofwel ze hebben steeds minder oog voor verbeterpunten.

7.Kunnen ziekenhuizen zèlf geen co-patiënten opleiden en begeleiden?
Een voorwaarde voor het co-patiëntschap is dat de zorg en communicatie door de ogen en oren van de patiënt worden meebeleefd, ofwel dat ‘van buiten het ziekenhuis naar binnen wordt meegekeken’. Voor een geloofwaardige uitkomst is het noodzakelijk dat de uitvoerende partij objectief en onafhankelijk is en onvoorwaardelijk patiëntgerichte zorg en -communicatie nastreeft. Daarom is Stichting ZoBeter verantwoordelijk voor de werving, selectie, opleiding en begeleiding van co-patiënten, voor de verwerking van de door co-patiënten teruggekoppelde zorgverbeterpunten en voor de brainstormsessie(s). Alle praktische oplossingen die tijdens de brainstorms worden ontwikkeld voor de belangrijkste zorgverbeterpunten, worden teruggekoppeld naar de ziekenhuizen.

8.Willen patiënten wel een co-patiënt?
Niet alle patiënten willen direct een co-patiënt, bijvoorbeeld omdat ze zich nog niet bewust zijn van de noodzaak. Uit onderzoek blijkt dat mensen die te horen krijgen dat zij ernstig ziek zijn, van slag raken en behoefte hebben aan duidelijkheid. Dat geldt ook voor hun familie en zelfs voor zorgverleners die ernstig ziek zijn geworden. Pas als een patiënt aangeeft behoefte te hebben aan een co-patiënt, wordt hierop actie ondernomen. Een co-patiënt is er echter niet voor het (overigens zeer gegunde) gemak of de gezelligheid, maar voor de pure noodzaak om de zorgcommunicatie voor de patiënt direct te verbeteren.

9.Wat maakt mij tot een goede co-patiënt?
Om het co-patiëntschap te kunnen vervullen, moet een co-patiënt gedurende een half jaar de ziekenhuisbezoeken van één patiënt door de ogen en oren van die patiënt kunnen meebeleven. Een co-patiënt moet zichzelf zodanig in de patiënt kunnen verplaatsen dat de verwarring, verwondering, voldoening of verbijstering over de zorg(communicatie) kan worden meegevoeld. Hoe co-patiënten vervolgens hun bezoekervaringen kunnen omzetten naar verbetering van zorgkwaliteit voor hun patiënten, wordt ze door Stichting ZoBeter geleerd. Een co-patiënt hoeft niet over medische kennis4) te beschikken, omdat een patiënt die ook niet heeft. Daarnaast mag een co-patiënt geen familie- of vriendenrelatie hebben met de patiënt, zodat de objectiviteit van de co-patiënt zoveel mogelijk gewaarborgd blijft. De periode van het co-patiëntschap is beperkt tot 12 maanden5) om te voorkomen dat een co-patiënt na verloop van tijd door gewenning de verbeterpunten niet meer ziet.

De vraag wat jou tot een goede co-patiënt maakt, leggen wij bij jou terug in de test. Je hebt nu alle antwoorden op de 9 vragen die voor de test nodig zijn kunnen lezen. Aan welke gedragskenmerken vind jij dat een co-patiënt moet voldoen? Doe de Co-patiënt Zelftest! 6) Direct na de test ontvang je van ons per e-mail de uitslag.

1) Uitsluitend voor de testfase is gekozen voor vrouwelijke co-patiënten
2) De deelnemende ziekenhuizen zijn: ErasmusMC, AZM, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Kennemer Gasthuis, VieCuri
3) Uitsluitend voor de testfase is gekozen voor kankerpatiënten die zorg ontvangen die gericht is op herstel (curatieve behandeling)
4) Om na te gaan wat de meerwaarde voor hun opleiding kan zijn, lopen ook enkele studenten geneeskunde (m/v) in de testfase ‘co-patiëntschappen’
5) Uitsluitend voor de testfase duurt het co-patiëntschap 6 maanden i.p.v. 12 maanden
6) Alle informatie die nodig is om de test te kunnen maken, lees je in de antwoorden op de 9 vragen. Per telefoon of e-mail kan geen aanvullende informatie worden verstrekt. Alle door jou verstrekte informatie wordt strikt vertrouwelijk door ons behandeld en niet aan derden ter beschikking gesteld.

(Terug)